Motoryka mała obejmuje precyzyjne ruchy dłoni i palców potrzebne m.in. do chwytania, obracania, przesuwania, zapinania czy rysowania. Tablica manipulacyjna może tworzyć okazje do wykonywania takich czynności, ponieważ łączy różne mechanizmy wymagające pracy dłoni. Więcej o angażowaniu dotyku, wzroku i innych zmysłów opisujemy w poradniku tablica sensoryczna.
Nie oznacza to jednak, że sama zabawa tablicą jest terapią ani że można przypisać jej konkretny efekt medyczny lub logopedyczny. Rozwój dziecka jest złożony i zależy od wielu czynników.
Co dziecko ćwiczy podczas manipulowania elementami?
Chwyt i precyzję ruchu
Obracanie pokrętła, przesuwanie elementu po prowadnicy, chwytanie zamka czy przewlekanie sznurówki wymagają różnych ustawień palców i kontroli ruchu.
Koordynację wzrokowo-ruchową
Dziecko obserwuje element i jednocześnie kieruje ruchem dłoni. Takie zadania angażują współpracę wzroku i ruchu podczas konkretnej czynności.
Planowanie prostych czynności
Niektóre mechanizmy wymagają wykonania działań w określonej kolejności, np. chwycenia, przesunięcia lub obrócenia elementu, aby osiągnąć zamierzony efekt.
Samodzielne powtarzanie
Element manipulacyjny można zwykle uruchamiać wielokrotnie. Powtarzanie pozwala dziecku poznawać sposób działania mechanizmu i stopniowo wykonywać ruch coraz sprawniej.
Motoryka mała a mowa – czy istnieje związek?
Rozwój ruchowy, komunikacyjny i poznawczy zachodzi równolegle i poszczególne obszary rozwoju nie funkcjonują w całkowitej izolacji. Nie należy jednak upraszczać tego do stwierdzenia, że ćwiczenie dłoni automatycznie rozwija mowę albo że tablica manipulacyjna może zastąpić działania zalecane przez logopedę czy innego specjalistę.
Jeżeli rodzic ma wątpliwości dotyczące rozwoju mowy, właściwym krokiem jest konsultacja ze specjalistą, a nie wybór konkretnej zabawki jako formy terapii.
Jakie elementy angażują dłonie na różne sposoby?
W zależności od modelu tablica może zawierać elementy wymagające:
- obracania i przekręcania,
- przesuwania,
- otwierania i zamykania,
- zapinania i rozpinania,
- sznurowania lub przewlekania,
- prowadzenia elementu po labiryncie.
Nie chodzi więc wyłącznie o liczbę elementów, ale o różnorodność czynności. To jedno z kryteriów, które warto porównać przy wyborze modelu.
Czy tablica manipulacyjna jest pomocą terapeutyczną?
Typowa tablica manipulacyjna jest zabawką, a nie wyrobem medycznym ani terapią. Może być wykorzystywana do zabawy angażującej dłonie, ale w przypadku konkretnych trudności rozwojowych dobór ćwiczeń i pomocy powinien wynikać z zaleceń odpowiedniego specjalisty.
Jak dobrać tablicę do wieku dziecka?
Najpierw należy sprawdzić deklarowany wiek konkretnego produktu. Tablice DODI są przeznaczone dla dzieci powyżej 12. miesiąca życia, pod nadzorem osoby dorosłej. Przy najmłodszych użytkownikach znaczenie mają również konstrukcja elementów, montaż i sposób użytkowania.
Więcej informacji znajdziesz w poradnikach poradnik o wyborze tablicy dla rocznego dziecka oraz bezpieczna tablica manipulacyjna – na co zwrócić uwagę.
Więcej o rozwoju chwytu i dłoni
Jeśli interesuje Cię dokładniej rozwój chwytu i przykłady różnych sposobów trzymania elementów, przejdź do materiału rola tablicy manipulacyjnej w rozwoju dziecka.
Zobacz, co jeszcze przygotowaliśmy dla Ciebie na stronie głównej: SimpleMeble.
Najczęstsze pytania
Czy tablica manipulacyjna rozwija motorykę małą?
Tablica daje dziecku możliwość wykonywania wielu czynności angażujących precyzyjne ruchy dłoni i palców. Nie należy jednak traktować zabawki jako gwarancji określonego efektu rozwojowego.
Czy ćwiczenie dłoni poprawia mowę?
Nie można sprowadzić rozwoju mowy do ćwiczenia dłoni. Poszczególne obszary rozwoju są ze sobą powiązane, ale przy trudnościach z mową właściwa jest ocena specjalisty.
Czy tablica manipulacyjna zastępuje terapię ręki?
Nie. Tablica manipulacyjna jest zabawką. W przypadku wskazań do terapii dobór ćwiczeń powinien należeć do odpowiedniego specjalisty.